08 februari 2018

Ontstenen Maasoever

Over enkele weken begint Mooder Maas met het weghalen van stenen in de Maasoever langs de uiterwaard bij Ooijen. Over een lengte van 1,8 km wordt de oever tot 1 meter onder water ontsteend.

Bij het weghalen van de stenen en de begroeiing ertussen wordt rekening gehouden met ecologische waarden: bomen die bijvoorbeeld gebruikt worden als halte- of nestplaats voor vogels of vleermuizen blijven behouden.

Het verwijderen van de bestorting sluit naadloos aan bij een programma van Rijkswaterstaat dat er voor moet zorgen dat de Maas weer zoveel mogelijk haar authentieke karakter terugkrijgt met de daarbij behorende flora en fauna.

De afgelopen honderdvijftig jaar veranderde de Maas van een vrij slingerende rivier naar een kanaalachtige waterweg. Bochten werden afgesneden om het water sneller naar zee af te voeren en voor een betere bevaarbaarheid. Ook kwamen er stuwen en sluizen voor de scheepvaart. De oevers werden in de jaren zeventig met steen of grind verdedigd om afkalving van landbouwgrond tegen te gaan. Ondiepe, luwe zones langs de oevers verdwenen, terwijl het waterleven van de rivier zich juist daar afspeelt. Door deze kanaalachtige inrichting zijn veel plant- en diersoorten in aantal achteruitgegaan of zelfs helemaal verdwenen.

In 2000 zijn via de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) afspraken gemaakt om de Europese wateren weer gezond te maken. Dit houdt in dat ze schoon zijn volgens de normen en een geschikt leefgebied vormen voor de planten, vissen en kleine waterbeestjes die er van nature thuishoren. Om het oorspronkelijke karakter van de Maas te herstellen krijgen onder meer processen als afkalving en aanzanding van oevers meer ruimte. Daarvoor haalt Rijkswaterstaat op verschillende plekken langs de rivier de oeververdediging waar dat kan weg. Als andere projecten toch al aan het werk zijn in een gebied, dan is het efficiënter als het ontstenen van de oever daar in wordt meegenomen. Daarom voert hier Mooder Maas deze werkzaamheden uit.

Bij de uiterwaard van Ooijen zijn eerder al spontaan natuurvriendelijke oeverstukken ontstaan met – net als vroeger - rivierstrandjes en brokkelige steilranden waar de oeverzwaluw graag in broedt. Deze luwe inhammen konden ontstaan doordat het grind dat de oever moest vasthouden in de loop van de tijd grotendeels is weggespoeld. Scheepsgolven en hoog­waters konden vervolgens een rivierstrandje boetseren. Dit zijn in feite voorbeeldoevers; de vers ontsteende stukken moeten er na verloop van tijd net zo uit komen te zien. Deze oeverdelen worden niet aangepakt; wel zullen eventuele grind- of breuksteenresten op de strandjes worden opgeruimd.

Klik hier voor de brochure ' Werken aan ecologisch herstel van de Maas'.